Rektosel (Bağırsak Sarkması) Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? (Dışkılama Zorluğu ve Cerrahi Çözümler)

Rektosel, rektum adı verilen kalın bağırsağın son kısmının vajina arka duvarını iterek vajina içine doğru fıtıklaşması durumudur. Pelvik taban kaslarının ve rektovajinal fasyanın zayıflaması sonucu oluşur. Kadınlarda dışkılama güçlüğü ve vajinada kitle hissi ile karakterizedir.

Rektosel Belirtileri Nelerdir?

Bağırsak sarkması hafif vakalarda semptom vermez. İlerleyen evrelerde pelvik yapıların desteğini yitirmesiyle şu şikayetler görülür:

• Vajina ağzında veya içinde ele gelen şişlik ve dolgunluk hissi
• Dışkılama sırasında bağırsağı tam boşaltamama hissi (obstrüktif defekasyon)
• Dışkı yapabilmek için vajina arka duvarına veya perine bölgesine elle baskı uygulama ihtiyacı (splinting manevrası)
• Kronik pelvik ve bel bölgesinde çekilme tarzında ağrı
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya vajinal genişlik hissi

Rektosel Neden Olur?

Rektovajinal septum adlı destek dokusunun yırtılması veya zayıflaması sarkmayı tetikler. Başlıca etkenler:

• Zor ve Travmatik Doğumlar: İri bebek doğumu, vakum kullanımı veya epizyotomi hattının derin yırtıkları.
• Kronik Kabızlık ve Ikınma: Sürekli artan karın içi basınç pelvik desteği tahrip eder.
• Menopoz: Östrojen kaybı doku elastikiyetini azaltır.
• Ağır Kaldırma ve Kronik Öksürük: Pelvik taban kaslarını aşırı gerer.

Kapsamlı anatomik hasarlar genellikle diğer sarkmalarla birlikte görülür. Detaylı cerrahi yaklaşım bilgisi için Pelvik Organ Sarkması ve Kapalı Ameliyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rektosel Tedavi Yöntemleri

Tedavi hastanın semptomlarına, sarkmanın derecesine ve genel sağlık durumuna göre planlanır.

1. Konservatif ve Ameliyatsız Tedaviler

Evre 1 ve Evre 2 düzeyindeki hafif rektosellerde uygulanır. Amaç kabızlığı engellemek ve pelvik tabanı güçlendirmektir:

• Yüksek lifli diyet ve bol sıvı tüketimi
• Dışkılama pozisyonunun düzeltilmesi (alaturka pozisyonu veya klozet taburesi kullanımı)
• Biofeedback eşliğinde pelvik taban fizyoterapisi
• Cerrahiye uygun olmayan hastalarda vajinal pesser kullanımı

2. Cerrahi Tedavi (Posterior Kolporafi)

İleri evre (Evre 3-4), dışkılamanın mekanik olarak tıkandığı ve yaşam kalitesinin düştüğü durumlarda altın standart cerrahidir. Ameliyat vajinal yoldan (kesi olmadan dışarıdan kapalı görünümle) veya laparoskopik/robotik yöntemle gerçekleştirilir. Vajina arka duvarı açılarak zayıflamış fasya onarılır, bağırsak orijinal anatomik sınırına itilir ve pelvik kaslar yaklaştırılarak taban kuvvetlendirilir.