Rektosel (Kalın Bağırsak Sarkması) Neden Olur? (Dışkılama Zorluğu ve Güncel Tedavi Yöntemleri)

Rektosel, rektum dokusunun vajina arka duvarını iterek vajinal kanala doğru fıtıklaşması durumudur. Pelvik taban kaslarının ve rektovajinal fasyanın zayıflaması sonucu oluşur. Hastalar genellikle dışkılama güçlüğü, vajinada ele gelen kitle hissi ve pelvik bölgede dolgunluk şikayetiyle başvurur.

Rektosel Neden Gelişir?

Pelvik organları yerinde tutan rektovajinal septum bağ dokusunun zayıflaması temel mekanizmadır. Risk faktörleri şunlardır:

• Zorlu, müdahaleli veya çok sayıda vajinal doğum öyküsü.
• Kronik kabızlık ve dışkılama sırasında sürekli şiddetli ıkınma.
• Menopoz sonrası östrojen azalmasına bağlı bağ dokusu kaybı.
• Kronik öksürük veya ağır yük kaldırma nedeniyle artmış karın içi basıncı.
• Kollajen doku elastikiyetini bozan genetik yatkınlık.

Rektosel Belirtileri: Dışkılama Zorluğu ve Splinting

Rektoselin klinik tablosu rektal keselenme boyutuyla doğrudan ilişkilidir. Yaygın görülen bulgular şunlardır:

• Vajina girişinde dolgunluk, baskı ve ele gelen yumuşak doku kitlesi.
• Dışkılamayı tam tamamlayamama ve rektumda boşalmama hissi.
• Dışkılama sırasında vajina arka duvarına veya perineye parmakla bastırma ihtiyacı (splinting manevrası).
• Cinsel ilişki sırasında derin ağrı ve pelvik rahatsızlık.
• Aşağıya doğru çekilme tarzında kronik bel ve kasık ağrısı.

Rektosel Tanı Yöntemleri

Tanı süreci ayrıntılı jinekolojik ve ürojinekolojik pelvik taban değerlendirmesi ile başlar. POP-Q (Pelvik Organ Prolapsusu Derecelendirmesi) sistemi kullanılarak arka duvar defektinin evresi (Evre 1-4) belirlenir. Gerekli olgularda dışkılama mekaniğini değerlendirmek adına defekografi veya pelvik MR görüntüleme eklenir.

Rektosel Tedavi Seçenekleri

Tedavi planlaması evreye, hastanın semptomlarına ve cerrahi uygunluğuna göre şekillendirilir. Geniş kapsamlı tedavi detayları için Pelvik Organ Sarkması ve Kapalı Ameliyatlar rehberimize göz atabilirsiniz.

1. Konservatif ve Ameliyatsız Yaklaşımlar

Erken evre (Evre 1-2) vakalarda cerrahi dışı yöntemler tercih edilir:

• Diyet ve Bağırsak Yönetimi: Lifli beslenme, bol sıvı alımı ve ıkınmayı önleyici dışkı yumuşatıcı tedaviler.
• Pelvik Taban Rehabilitasyonu: Biofeedback destekli kas eğitimleri ile arka kompartman desteğinin artırılması.
• Vajinal Pesser: Ameliyat risk taşıyan veya cerrahi istemeyen hastalarda mekanik destek sağlayan silikon aparatlar.

2. Cerrahi Onarım (Rektosel Ameliyatı)

Evre 3 ve 4 semptomatik defektlerde cerrahi şarttır. Posterior Kolporafi (arka duvar onarımı) yöntemiyle zayıflamış rektovajinal fasya onarılır, levator ani kasları plike edilerek vajina arka duvarı güçlendirilir. İleri düzey apikal ve arka sarkmalarda minimal invaziv laparoskopik yaklaşımlar uygulanır.